Μία νέα, ολοκληρωμένη πρωτοβουλία για την καλλιέργεια δεξιοτήτων που συνδέονται άμεσα με την καθημερινή ζωή των μαθητών/τριών προωθεί το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Με απόφαση της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφίας Ζαχαράκη, δημοσιεύθηκε η πρόσκληση για το πρόγραμμα «FinStart: Χρηματοοικονομικές Δεξιότητες για τη Ζωή», συνολικού προϋπολογισμού 4 εκατ. ευρώ, μέσω του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του ΥΠΑΙΘΑ 2026-2030.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε 40.000 μαθητές/τριες της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και στοχεύει στη συστηματική ανάπτυξη γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων που θα τους επιτρέπουν να κατανοούν καλύτερα το σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον και να λαμβάνουν υπεύθυνες και τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Παράλληλα, προβλέπει την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευτικών, των Συμβούλων Εκπαίδευσης και των γονέων, ώστε η χρηματοοικονομική εκπαίδευση να μην περιορίζεται σε μια μεμονωμένη σχολική δράση, αλλά να υποστηρίζεται από ολόκληρη την εκπαιδευτική κοινότητα.
Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, δήλωσε:
«Στόχος μας είναι το σχολείο να δίνει στα παιδιά όχι μόνο γνώσεις, αλλά και δεξιότητες ζωής. Ο χρηματοοικονομικός εγγραμματισμός αποτελεί πλέον απαραίτητο εφόδιο για κάθε νέο άνθρωπο, ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται υπεύθυνα τα οικονομικά του, να αναγνωρίζει τους κινδύνους της ψηφιακής εποχής και να λαμβάνει τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Με το πρόγραμμα FinStart επενδύουμε σε μια σύγχρονη εκπαιδευτική προσέγγιση που αξιοποιεί την τεχνολογία, την καινοτομία και τη βιωματική μάθηση, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο των εκπαιδευτικών, των Συμβούλων Εκπαίδευσης και της οικογένειας. Διαμορφώνουμε πολίτες με κριτική σκέψη, υπευθυνότητα και αυτοπεποίθηση απέναντι στις προκλήσεις της οικονομικής και κοινωνικής ζωής».
Γνώσεις που μετατρέπονται σε πρακτικά εφόδια ζωής
Μέσα από το FinStart, οι μαθητές/τριες θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να:
- κατανοούν βασικές οικονομικές και χρηματοοικονομικές έννοιες,
- διαχειρίζονται υπεύθυνα τα χρήματα και τους διαθέσιμους πόρους τους,
- προγραμματίζουν ανάγκες και δαπάνες,
- εξοικειώνονται με τον σχεδιασμό προσωπικού και οικογενειακού προϋπολογισμού,
- αξιολογούν εναλλακτικές οικονομικές επιλογές,
- λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις στην καθημερινή τους ζωή,
- αναγνωρίζουν κινδύνους που συνδέονται με τις ψηφιακές συναλλαγές, την παραπλανητική διαφήμιση, τις οικονομικές απάτες, την υπερχρέωση και άλλες επισφαλείς πρακτικές.
Στόχος είναι οι μαθητές/τριες να μην αντιμετωπίζουν παθητικά τις προκλήσεις της οικονομικής και ψηφιακής πραγματικότητας, αλλά να καλλιεργήσουν τις απαραίτητες δεξιότητες για να προστατεύονται, να αξιολογούν τις επιλογές τους και να ενεργούν με υπευθυνότητα και αυτοπεποίθηση.
Επιστημονική τεκμηρίωση και εκπαιδευτική εφαρμογή
Το πρόγραμμα αναπτύσσεται σε δύο αλληλένδετους άξονες.
Ο πρώτος αφορά την επιστημονική τεκμηρίωση και περιλαμβάνει στοχευμένες μελέτες για:
- την αποτύπωση του υφιστάμενου επιπέδου χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού των μαθητών ανά βαθμίδα εκπαίδευσης, ηλικιακή ομάδα και τύπο σχολείου,
- τη διερεύνηση των αναγκών και των επιμορφωτικών προτεραιοτήτων των εκπαιδευτικών,
- την καταγραφή των στάσεων και των πρακτικών των γονέων σε σχέση με τη διαχείριση χρημάτων, την αποταμίευση, την κατανάλωση και τις ψηφιακές συναλλαγές,
- τη χαρτογράφηση των δυνατοτήτων ένταξης σχετικών εννοιών στα μαθήματα και στις δράσεις του Αναλυτικού Προγράμματος,
- τη μελέτη καλών πρακτικών από την Ελλάδα και το εξωτερικό,
- την αξιολόγηση των πιλοτικών παρεμβάσεων και τη διαμόρφωση προτάσεων για τη σταδιακή επέκτασή τους.
Ο δεύτερος άξονας αφορά την ανάπτυξη και εφαρμογή σύγχρονων εκπαιδευτικών δράσεων και εργαλείων, προσαρμοσμένων στην ηλικία και στις ανάγκες των μαθητών/τριων.
Τεχνητή Νοημοσύνη, ψηφιακά παιχνίδια και βιωματικά εργαστήρια
Στο πλαίσιο του FinStart προβλέπονται, μεταξύ άλλων:
- διαθεματικά εκπαιδευτικά σενάρια για το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Γενικό Λύκειο,
- ψηφιακά παιχνίδια, παιχνίδια ρόλων και προσομοιώσεις με αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης,
- διαδραστικές εφαρμογές και ψηφιακά σενάρια μάθησης,
- εκπαιδευτικό υλικό για την ανάπτυξη κριτικής σκέψης απέναντι στη διαφήμιση και στην κατανάλωση,
- ψηφιακή πλατφόρμα με εκπαιδευτικό και συμβουλευτικό υλικό, εργαλεία αυτοαξιολόγησης, τεστ γνώσεων και εφαρμογές σχεδιασμού προσωπικού ή οικογενειακού προϋπολογισμού,
- βιωματικά εργαστήρια με αφετηρία πραγματικές καταστάσεις και προβλήματα της καθημερινής ζωής,
- μαθητικοί διαγωνισμοί και Οικονομική Ολυμπιάδα,
- θερινά σχολεία για μαθητές/τριες, εκπαιδευτικούς και Συμβούλους Εκπαίδευσης,
- δίκτυο σχολείων και μαθητών/τριων-πρεσβευτών χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού,
- παραγωγή ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου μέσω podcasts και vidcasts.
Ενισχυμένος ρόλος για εκπαιδευτικούς, Συμβούλους Εκπαίδευσης και γονείς
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην υποστήριξη των εκπαιδευτικών με κατάλληλο υλικό, γνώσεις και μεθοδολογικά εργαλεία, ώστε να μπορούν να εντάσσουν αποτελεσματικά τις σχετικές έννοιες στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Οι Σύμβουλοι Εκπαίδευσης θα συμβάλουν στην επιμόρφωση, την παιδαγωγική καθοδήγηση και τη διάχυση καλών πρακτικών, ενώ για τους γονείς και τους κηδεμόνες προβλέπονται ενημερωτικές και συμμετοχικές δράσεις, με στόχο την καλλιέργεια υγιών οικονομικών συνηθειών και στο οικογενειακό περιβάλλον.
Η συνεργασία σχολείου και οικογένειας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διαμόρφωση μαθητών που θα μπορούν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις ενός διαρκώς μεταβαλλόμενου οικονομικού και ψηφιακού περιβάλλοντος.
Πιλοτική εφαρμογή, διαρκής αξιολόγηση και σταδιακή επέκταση
Το πρόγραμμα θα έχει πιλοτικό και ανατροφοδοτικό χαρακτήρα. Οι δράσεις και τα εκπαιδευτικά εργαλεία θα εφαρμόζονται σε σχολικές μονάδες διαφορετικών βαθμίδων και τύπων και θα αξιολογούνται ως προς την αποτελεσματικότητα, τη χρηστικότητα και την παιδαγωγική καταλληλότητά τους.
Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης θα αξιοποιούνται για τη συνεχή βελτίωση του εκπαιδευτικού υλικού και για τη διαμόρφωση προτάσεων σταδιακής επέκτασης του προγράμματος σε περισσότερες σχολικές μονάδες.
Με το FinStart, το Υπουργείο Παιδείας επενδύει σε ένα σχολείο που δεν περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων, αλλά προετοιμάζει τους μαθητές/τριες για τις πραγματικές απαιτήσεις της ζωής, ενισχύοντας την κριτική σκέψη, την υπευθυνότητα, την αυτονομία και την ικανότητά τους να λαμβάνουν ασφαλείς και συνειδητές αποφάσεις.